Tegels eruit, natuur erin: Annetje's tips voor een levende tuin

Voor Annetje uit Heemstede is tuinieren allang meer dan een hobby. Het is haar passie en een manier van leven geworden. Haar tuin omschrijft ze als “duurzaam, met ruimte voor natuur en om te genieten.” Haar boodschap? “Met kleine dingen kun je toch enorm veel impact maken. Het is eigenlijk heel eenvoudig: Kies de goede planten en haal die tegels eruit. De natuur herstelt zich supersnel.” Lees snel verder, want dit interview staat vol met tips voor je eigen tuin!

Hoe het allemaal begon

Annetje, van huis uit jurist en hoogleraar en bekend van haar boeken en Instagram Annetjestuin, kwam via haar werk in aanraking met een enthousiaste groep studenten. Ze startte samen met hen verschillende groene projecten, waaronder een Tiny Forest (het aanleggen van een klein bosje met alleen inheemse soorten). Dat inspireerde haar om ook haar eigen tuin stap voor stap te vergroenen en biodivers te maken.

Toch begon Annetje’s liefde voor tuinieren al in haar jeugd. “Als klein meisje kreeg ik van mijn vader een bakje om zonnebloempitten in te zaaien. Dat heeft letterlijk het zaadje bij mij geplant en dat ben ik nooit meer kwijtgeraakt.” 

Sinds ze haar tuin heeft omgegooid, ziet ze duidelijk verschil. Er zijn veel meer vogels en insecten. Ze houdt een lijst bij van bijzondere vogels die ze ziet, zoals een houtsnip. Ze vertelt dat ze “zelfs een soort band heeft gekregen met bepaalde vogels.” Volgens haar komen vogels af op een tuin met hagen en struiken, goed voor bescherming en nestgelegenheid. “Een tuin met alleen tegels en een schutting trekt nauwelijks leven aan.”

Natuurlijk tuinieren als levensstijl 

Voor Annetje is natuurlijk tuinieren ontspanning, maar inmiddels ook veel meer dan dat. Ze ziet het als een manier om bij te dragen aan het behoud van de planeet. “Als iedereen een klein beetje doet, kunnen we samen echt verschil maken.” Daarom probeert ze anderen te inspireren. “Het hoeft niet in één keer perfect. Juist door de natuur meer haar gang te laten gaan, ontstaat er meer leven en balans in de tuin.”

Ze vertelt verder: “Het mooiste is eigenlijk als het lukt dat het ecosysteem in je tuin zichzelf in balans houdt. Wanneer je de goede bomen plant, komen daar insecten op af. Die trekken weer vogels aan, die vervolgens weer zaadjes verspreiden. Zo blijft het leven in je tuin in stand.”

Het is niet ingewikkeld

Ze benadrukt dat natuurlijk tuinieren eigenlijk niet ingewikkeld is. Haal tegels eruit en kies de juiste planten. Experimenteer gewoon een beetje. Het belangrijkste is variatie, verschillende soorten door elkaar. “We zijn hortensiaverslaafd in Nederland. Maar ze dragen niks bij en zijn vaak met gif en turf gekweekt. Er zoveel leukere dingen die je kunt doen, waar je ook veel langer plezier van hebt. Denk aan wilde rozen: mooi en goed voor de biodiversiteit. Prachtige klimopstruiken, lavendelstruiken of de kardinaalsmuts, een prachtige plant met prachtige bloemetjes en bessen.’

Weinig ruimte? “Kies iets waar je zelf ook lol aan hebt”

Volgens Annetje kan iedereen bijdragen, zelfs met maar één vierkante meter. “Kies iets waar je zelf ook lol aan hebt. Combineer eetbare dingen, die goed zijn voor de biodiversiteit, maar ook leuk zijn voor jezelf. Plant bijvoorbeeld kruiden of bessenstruiken. Kruiden zijn goed voor insecten én je hoeft geen plastic zakjes meer te kopen in de supermarkt. Dat scheelt afval én geld.” 

Wat kan je verder doen?

“Natuurlijk tuinieren geeft hoop, omdat je zo iets probeert te doen tegen klimaatverandering.” Annetje geeft hiervoor verschillende tips. “Het aanleggen van een groen dak en een regenton zijn twee dingen waarmee je kunt starten.” Ze noemt het hebben van een regenton zelfs verslavend. “We begonnen met één regenton en we hebben er inmiddels zes. Het effect van het hebben van een regenton is dat je nog zuiniger met water wordt. Je wordt je enorm bewust van hoeveel schoon drinkwater we eigenlijk zomaar overal gebruiken.” 

Waarom een groen dak werkt? Het is erg isolerend, waardoor je geld bespaart. Het houdt vocht vast en werkt tegen droogte en hitte. “En tsja, het is een kaal dak. Dus het is gewoon superstom als je er niks mee doet.”

“Een vervolgstap die ik iedereen wil aanraden, is een takkenril.” Een takkenril is een stapel van (snoei)hout, twijgen en takken, vaak opgestapeld tussen twee rijen palen. Het is een duurzame manier om snoeiafval in de tuin te verwerken. Daarnaast werkt het als schuil-, nest- en overwinteringsplek voor verschillende dieren. Verder, kan het eerdergenoemde Tiny Forest een leuke toevoeging aan je tuin zijn. Maar ook simpele dingen kunnen helpen, zoals takken laten liggen of een dode boomstam laten staan. 

“Vermijd de standaard nep haag!”

Volgens Annetje valt er in Heemstede nog veel te winnen. Ze ziet dat veel mensen hun tuin volledig betegelen of groen verwijderen. Dat zorgt voor hitte, droogte en minder biodiversiteit. Haar advies: kijk eerst wat er al groeit voordat je alles weghaalt. Behoud bomen en hagen, en voeg groen toe in plaats van steen. “Een van de belangrijkste dingen die je kunt doen is: bomen planten! En vermijd de standaard nep haag! Het doet niks voor de biodiversiteit. Het is één grote nep en je zult er nooit een insect of vogel tegenkomen.” 

Turf is voor haar een belangrijk onderwerp. Wist je dat…

Turf uit veengebieden komt, die worden afgegraven voor potgrond. Dat beschadigt de natuur en zorgt voor extra CO₂-uitstoot. Daarom adviseert ze om goed te letten op het label “turfvrij”. Ook als er “biologisch” op staat, kan er nog steeds turf in zitten.

TIP: Maak dus zelf je eigen compost

Ze maakt zelf compost van bladeren, takjes en groenteafval. Dat is goedkoop, vermindert afval en levert goede tuinaarde op. “Zo is de cirkel rond: je geeft het weer terug aan de tuin.” Geen ruimte? Zelfs op een balkon kun je een compostemmer neerzetten.

Een groener Heemstede begint gewoon in je eigen tuin!

Als laatste tip geeft Annetje mee: “Maak het een gezamenlijk familieproject. Dat maakt het veel leuker.” Betrek dus ook je kinderen erbij: “Ik denk dat kinderen het veel leuker vinden om lekker in de modder te spelen, dingen te planten of te leren hoe vlinders werken. Het is belangrijk het belang van de natuur aan je kinderen mee te geven.” 

Dus waar wacht je nog op? Een groener Heemstede begint gewoon in je eigen tuin!